I wish to advise the House of the following matters in respect of which notice has been given under Standing Order 27A and the name of the member in each case: (1) Deputy Catherine Connolly - to discuss the crisis in the temporary accident and emergency department at University Hospital Galway; (2) Deputy Brian Stanley - to discuss pay and conditions for school secretaries; (3) Deputy Aindrias Moynihan - to discuss flexibility for community employment scheme, CES, participants over 55 years of age; (4) Deputy Holly…

That is fine.

With the greatest of respect to the Minister of State, Deputy Feighan, the Minister for Health should be here. I realise he is a very busy man but what is happening in the hospital in Galway, which we call a crisis, is not a crisis; it is a chronic problem that has been going on for a very long time. In 2015, former Taoiseach Enda Kenny said it was not fit for purpose. That sentence has been repeated ad nauseam by just about every Minister who has visited University Hospital Galway. What is the latest focus of the …

I do not mean it personally, but that response is exactly why the health service is in a mess. The appointment of the two gentlemen who have been put in charge of Sláintecare does not fill me with confidence. I refer to University Hospital Galway pre-Covid. Back in 2015, the former Taoiseach told us that it was not fit for purpose. The emergency department remains the same as it was then, except there are more patients attending and fewer staff. Yesterday, Dr. Hickey made a very practical point. He said there are f…

I thank People Before Profit-Solidarity for tabling this very detailed motion. It is a reasonable and rational motion. Deputy Barry's call for the democratisation of energy caught my attention. It is a wonderful concept. I do not see any sign of it on the part of Government. That would be great. I note the Minister is nodding. It would be the beginning of the solution to our problems. Statistics catch my eye, in particular the one set out by People Before Profit-Solidarity in relation to the Society of St. Vincent …

Ba mhaith liom soiléiriú a fháil. Tá leasú ann, Uimh. 67, a bhfuil m'ainm air. Tá sé sa ghrúpa seo. Ach ní bhaineann sé leis an ábhar seo. Baineann sé le comhlacht poiblí má tá folúntas ann. Níl a fhios agam anois.

Is é an rud atá i gceist agam anseo ná go mbeidh sprioc ama i gceist, is é sin spriocdháta, an 31 Nollaig 2025. Ba mhaith liom an deis a thapú chun a rá go bhfuil gá le spriocdháta. Ghlac an tAire Stáit le cuid den chomhairle uainn go bhfuil gá le spriocdháta, agus ar a laghad tá iarracht déanta aige ach, tríd is tríd, tá easpa spriocdháta i gceist agus easpa dáiríreachta ó thaobh an Bhille seo a chur i gcrích. Bím sa Chathaoir anseo agus cuirim brú ar na Teachtaí cloí leis na rialacha. Táimid ag tosú le leasú Uimh…

Ba mhaith liom mo thacaíocht a thabhairt don leasú seo. Tá gá le bunleibhéal. Níl aon chiall leis an mBille nó an rud a táthar ag iarraidh a chur chun cinn, sin an Ghaeilge, gan an bunleibhéal a bheith ann. Déanaim tagairt arís do Choiste na Gaeilge, na Gaeltachta agus na nOileán sa Dáil deireanach agus don tuarascáil a d'fhoilsigh sé. Foilsíodh an tuarascáil sin i mí Bealtaine 2018. Bhí 20 moladh ann agus ní mór dom a rá gur ghlac Fianna Fáil agus na hionadaithe ó Fhianna Fáil ar an gcoiste leis na moltaí uilig. T…

Tuigim a bhfuil á rá ag an Aire Stáit agus b’fhéidir nach é an réiteach is fearr é an leasú seo a chur sa reachtaíocht. Tuigim é sin, ach an fhadhb atá agamsa agus atá ag daoine eile ag breathnú ar an bpróiseas ná nach bhfuil an Roinn i ndáiríre faoin gceist seo. Chuaigh alt i g Comhar go mór i bhfeidhm orm agus mé ag dul siar dar teideal “An tseachantacht ina orlaí tríd” le Pádraig Breandán Ó Laighin. Leag sé amach na tuairimí a bhí aige ó thaobh an Bhille a foilsíodh ag an am. Ní raibh spriocdháta sa Bhille sin f…

Ceapaim go bhfuil sé tábhachtach an leasú seo a phlé. Níl mé sásta, agus ní raibh riamh, leis an bhfocal “pionós” ó thaobh na Gaeilge de. Tá bealaí éagsúla eile atá i bhfad níos dearfaí chun daoine a mhealladh an Ghaeilge a úsáid. Mar a luaigh an Teachta Ó Snodaigh, tá foráil sa reachtaíocht atá ann faoi láthair, faoi alt 27 den Acht 2003, ó thaobh scéim cúitimh a dhéanamh maidir le comhlachtaí poiblí nach gcomhlíonann a gcuid dualgais. Níor baineadh úsáid riamh as an alt sin. Ar leibhéal amháin is faraor sin agus …

An bhfuil an Teachta sásta an leasú a tharraingt siar?

Tá leasú Uimh. 9 as ord.

Tá leasuithe Uimh. 11 go 13, go huile, as ord.

Tá baint ag leasuithe Uimh. 14 go 20, go huile, le chéile agus pléifear le chéile iad. Is malairtí fisiceacha iad leasuithe Uimh. 15 go 19, go huile, ar leasú Uimh. 14.

Ní féidir liom leasuithe Uimh. 15 go 19, go huile, a chur mar go bhfuil siad ina malairtí fisiceacha.

Tá leasú Uimh. 23 as ord.

Ba mhaith liom mo thacaíocht a thabhairt do na leasuithe seo. Tá an Ghaeilge ag feidhmiú i bpolasaí i ndáiríre an t-am uile. Go hoifigiúil, is í teanga oifigiúil na tíre í. Ar lámh eile, tá sí ag feidhmiú mar mhionteanga. Is é sin an fhadhb. Níl an reachtaíocht aistrithe. De réir mar a thuigim, tá plean anois, ach feicfimid. Is dócha go gclúdaíonn na leasuithe seo, agus an réiteach atá molta ar an bhfhadhb atá leagtha amach, an dearcadh a bhí agus atá ag gach Rialtas ó thaobh na teanga de. Tá sé ann mar shiombail. …

Tacaím leis an leasú seo. Ní féidir smaoineamh ar bhealach níos éasca chun a chur in iúl gur tír dhátheangach atá againn agus go bhfuilimid dáiríre faoin nGaeilge. Tá sé ag teacht leis an méid atá sa straitéis 20 bliain agus leis an bplean ghníomhaíochta chomh fada is go gcuirimid an Ghaeilge i lár an aonaigh agus go mbeidh sí i bhfad níos feiceálaí. Is bealach é seo. Níl airgead breise i gceist. Táimid ag caint faoi chomharthaí nua. Nílimid ag breathnú siar ach ag cur in iúl gur tír dhátheangach í seo agus go bhfu…

Is leasú thar a bheith simplí an leasú seo. Tá súil agam go bhfuil an tAire Stáit ag glacadh leis mar cad atá i gceist anseo ach beart réamhghníomhach chun a chinntiú go bhfuil a fhios ag daoine le Gaeilge go bhfuil seirbhísí ar fáil trí Ghaeilge? Ní thuigim cad í an fhadhb anseo. Is teanga oifigiúil na tíre í an Ghaeilge agus tá an leasú simplí seo ag rá gur chóir cur in iúl do dhaoine go bhfuil seirbhísí ar fáil. Baineann sé i ndáiríre le mo leasú féin, Uimh. 1, atá as ord. An fáth go bhfuil sé as ord ná nach bhf…

Gabhaim mo bhuíochas go háirithe leis an bhfoireann. Níor cheart go raibh orthu a bheith ag obair go dtí 5 a chloig ar maidin ach sin mar atá sé. Gabhaim buíochas leis an Aire Stáit. Tá an ceart aige go raibh díospóireacht mhaith ann ach bheadh díospóireacht i bhfad níos fearr againn mura mbeadh an gilitín i gceist. Bhí an díospóireacht níos láidre gan dabht mar gheall ar obair an choiste agus rannpháirtíocht ó gach ball an choiste. Is é an Bille seo an chéad chéim chun dul i ngleic leis an ngéarchéim atá ann ó tha…